Chór Katedralny „CANTORES SANCTI NICOLAI”
W XIX w. w kronikach kościoła pojawia się dokumentacja istnienia zespołu muzycznego. Wtedy bowiem w bielskiej farze św. Mikołaja rozpoczęła działalność kapela wokalno-instrumentalna, składająca się ze śpiewaków i 20 muzyków. Oprócz działalności liturgicznej kapela dawała także koncerty. Kapelmistrzami zespołu byli kolejno organiści fary, tacy jak Eugen Schaub, Peter Czapek czy Heinrich Czernicki. Zespół ten istniał do ok. 1890 r.
Końcem XIX w. Václav Vlastimil Hausmann, organista kościoła św. Mikołaja w latach 1889-1902, stworzył na nowo zespół chóralny pod nazwą „Katholischer Kirchemmusik–Verein” (Katolickie Stowarzyszenie Muzyki Kościelnej). Repertuar chóru tworzyły zarówno utwory wypracowane przez poprzednią kapelę wokalno-instrumentalną, kompozycje współczesne i z minionych epok a także dzieła samego Hausmanna, który okazał się być niezwykle płodnym kompozytorem muzyki sakralnej. Chór–stowarzyszenie był stale aktywny podczas liturgii i wszelkich uroczystości, miał wyznaczone osoby do kopiowania nut i ludzi odpowiedzialnych archiwizację oraz za opłacanie funduszu stowarzyszenia. W tamtym czasie Hausmann stworzył także przykościelny chór chłopięcy, który istniał bardzo krótko, ale zdążył zasłynąć w okolicy jako jedyny zespół dziecięcy o bardzo wysokim poziomie wykonawczym.
Początkiem XX w. chór „Katholischer Kirchemmusik–Verein” przejął Viktor Clariß Czajanek, organista bielskiej fary w latach 1902-1945. Pod jego kierownictwem zespół stał się wizytówką kościoła, również bardzo często koncertował a także był narzędziem wykonawczym wielu kompozycji Czajanka, jak np. „Missa solemnis” op. 49 dedykowana papieżowi Piusowi XI, a mająca swoje prawykonanie w 1925 r. w kościele św. Mikołaja. Z dokumentów kościelnych wynika, że chór pod kierownictwem Czajanka śpiewał bardzo często. Nie były to wykonania okazjonalne, dochodzące do skutku jedynie podczas największych świąt, ale stały element odświętnego wydarzenia liturgicznego (m. in. niedzielnej sumy, rozmaitych procesji czy większych uroczystości). Chór brał także udział w wydarzeniach kulturalnych, śpiewając razem z innymi zespołami wokalnymi miasta Bielsko. „Katholischer Kirchemmusik–Verein” istniało do czasu II wojny światowej, a więc do ok. 1940 r. Warto dodać, że trwałą pozostałością po kapeli wokalno-instrumentalnej oraz zespole wokalnym stworzonym i prowadzonym przez Hausmanna, a kontynuowanym przez Czajanka, jest pokaźny zbiór rękopisów i druków nutowych, które dziś tworzą muzykalia katedralne.
Rzeczywistość powojenna przyniosła zmianę na stanowisku organisty kościoła św. Mikołaja. Został nim Władysław Lindert, który piastował to stanowisko w latach 1947-1961. Z racji emigracji członków chóru „Katholischer Kirchemmusik–Verein” (zespół ten tworzyli w większości śpiewacy narodowości niemieckiej) Lindert musiał powołać chór na nowo. Z biegiem czasu zespół się rozrastał, a w jego szczytowej liczebności było aż 60 członków. Lindert był wyjątkowym muzykiem i wymagającym dyrygentem. Dzięki jego pracy chór osiągnął wysoki poziom artystyczny, a poza parafialnymi uroczystościami wystąpił m. in. w Teatrze Polskim, biorąc udział w operze Wojciecha Bogusławskiego „Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale” (była to tym samym reaktywacja powojennej sceny teatru) oraz w kościele garnizonowym w Katowicach, gdzie wraz z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia wykonał „Mszę G-dur” Franciszka Schuberta. Chór śpiewał także podczas konsekracji katedry Chrystusa Króla w Katowicach występując pod batutą Linderta z orkiestrą Filharmonii Śląskiej. Chór cieszył się więc renomą i, podobnie jak przedwojenny zespół, również był wizytówką bielskiej fary.
Następcą Władysława Linderta na stanowisku dyrygenta chóru został Stefan Prochownik, który był organistą kościoła św. Mikołaja w latach 1961-1983. W tym czasie chór, oprócz śpiewów liturgicznych w macierzystej parafii, prowadził pod jego batutą ożywioną działalność koncertową w wielu okolicznych kościołach.
W 1983 r. kierownictwo chóru objął Tadeusz Czerniawski, organista kościoła w latach 1983-2024. W tamtym czasie nawiązana została współpraca z bielskim Klubem Inteligencji Katolickiej i chór wielokrotnie występował podczas corocznych Tygodni Kultury Chrześcijańskiej, a od 1992 r., kiedy kościół św. Mikołaja został podniesiony do rangi katedry, chór uczestniczył w najważniejszych wydarzeniach nowej diecezji bielsko-żywieckiej, począwszy od ingresu pierwszego biskupa bielsko-żywieckiego, Tadeusza Rakoczego. Nadal też śpiewał w innych świątyniach, jak np. w 1996 r. w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach, kiedy prowadził śpiew w czasie Mszy Świętej transmitowanej przez Telewizję Polską. Koncertował też m.in. w bazylice na Jasnej Górze oraz na Międzynarodowym Przeglądzie Chórów w Jastrzębiu-Zdroju w 2004 r. Występował również w Czechach i Austrii. W 2006 r. chór otrzymał list gratulacyjny i podziękowania od ordynariusza bielsko-żywieckiego z okazji jubileuszu powstania.
W 2024 r. posadę organisty katedralnego objął Maciej Leśniak, który jednocześnie został dyrygentem chóru. Nastąpiła wtedy reorganizacja zespołu, przeprowadzono na nowo nabór członków i utworzono zarząd chóru. Od tego momentu chór śpiewa pod nazwą – „Cantores Sancti Nicolai” (Śpiewacy Świętego Mikołaja), co członkowie chóru zgodnie tłumaczą tym, że tak jak św. Mikołaj niósł dobro, oni również śpiewem chcą to dobro nieść i przekazywać dalej. Zespół jest obecny i prowadzi śpiew podczas najważniejszych wydarzeń liturgicznych, zarówno parafialnych jak i podczas Mszy Pontyfikalnych o randze diecezjalnej. Prowadzi także działalność koncertową przedsięwzięć mających swoją stałą datę, jak np. organizacja listopadowego Koncertu Cecyliańskiego, a także koncerty tematyczne i z okazji bieżących wydarzeń.
Więcej bieżących informacji o chórze katedralnym można znaleźć TUTAJ.